ΑΓΙΑ ΑΝΝΑ ΒΟΙΩΤΙΑΣ
Ε Λ Ι Κ Ω Ν Α Σ

Σπήλαιο Νύμφης

Το σπήλαιο Νύμφης Κορώνειας ή αλλιώς Άντρο Λειβηθρίδων Νυμφών βρίσκεται στις βορειοανατολικές πλαγιές του Ελικώνα σε υψόμετρο 820 μ. δυτικά του χωριού Αγία Τριάδα. Πάνω από την είσοδο φέρει την εγχάρακτη επιγραφή ΝΥΜΦΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ, αλλά έχει ταυτισθεί με το Άντρο των Λ(ε)ιβηθρίδων Νυμφών που αναφέρουν ο Παυσανίας και ο Στράβων, βάσει εγχάρακτων επιγραφών σε αγγεία και σε αρχαϊκό σανιδόμορφο ειδώλιο. Στον βράχο της δυτικής πλευράς του, προ της εισόδου, υπάρχουν λαξευμένες εσοχές διαφόρων διαστάσεων για την τοποθέτηση αναθηματικών αναγλύφων
Στα ευρήματα του σπηλαίου περιλαμβάνονται περίπου 2.500 ειδώλια διαφόρων θεοτήτων, κυρίως Αφροδίτης, Άρτεμης, Κυβέλης, Ερμή, Πάνα, γυναικείων μορφών (Ταναγραίες), αλλά και παιδικών μορφών, ερμαϊκές στήλες, προτομές, ζωόμορφα ειδώλια, ομοιώματα καρπών, παιδικά παιχνίδια, διακοσμημένα αγγεία και αστράγαλοι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αστράγαλοι ζώων που υπερβαίνουν τους 6.000 και σχετίζονται με τη λατρεία, τη μαγεία και το παιχνίδι.
Τα ευρήματα του σπηλαίου καλύπτουν την αρχαϊκή, κλασσική και ελληνιστική περίοδο, και λόγω της μεγάλης ποικιλομορφίας, ποσότητας και διάρκειας, συνηγορούν στον χαρακτηρισμό του ως ένα από τα πλουσιότερα λατρευτικά ιερά του είδους του στον ελλαδικό χώρο, με απήχηση που ξεπερνά τα όρια της τοπικής βοιωτικής κοινωνίας. Η χρήση του σπηλαίου, όμως, δεν περιορίζεται στους ιστορικούς χρόνους. Σε βαθύτερα στρώματα εντοπίστηκαν κατάλοιπα της Πρώιμης και Μέσης Εποχής του Χαλκού, που υποδηλώνουν ότι το σπήλαιο χρησιμοποιήθηκε κατά την 3η και πρώιμη 2η χιλιετία π.Χ. Ειδικά τα μεσοελλαδικά ευρήματα (2.000-1.600 π.Χ.) συνδέονται με παχιά στρώματα από στάχτη και κάρβουνο που υποδεικνύουν μακράς διάρκειας καύσεις στον χώρο.
Η προϊστορική κεραμική του σπηλαίου είναι χονδροειδής, συχνά με εγχάρακτα και ανάγλυφα διακοσμητικά στοιχεία και συνοδεύεται από λίθινα εργαλεία και αρκετά μικροαντικείμενα, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει μεγάλο πήλινο ειδώλιο ταύρου της Πρωτοελλαδικής περιόδου.

Αρχαία Βούλιδα

Με τη φωκική γή γειτονεύει (προς τη Βοιωτία) η πόλη που έχει το ονομά της από τον αρχηγό της αποικίας Βούλωνα (δηλ. η Βούλις) και που συνοικίστηκε από κατοίκους πόλεων της αρχαίας Δωρίδας. Για τους βουλίους λένε πως τον καιρό που ο Φιλόμηλος και οι φωκείς άρχισαν το λεγόμενο ιερό πόλεμο χρειάστηκε να συμμετάσχουν > στο κοινό των φωκέων. Ο δρόμος από τη βοιωτική Θίσβη ως τη Βούλι έχει μήκος ογδόντα σταδίων, από τη φωκική Αντίκυρα όμως κατά ξηράν δεν ξέρω ούτε αν υπάρχει καθόλου δρόμος ,τόσο δύσβατα και ανώμαλα είναι τα βουνά ανάμεσα στην Αντίκυρα και τη βούλι.

Ως το λιμάνι της Βούλιδας από την Αντίκυρα η (κατά θάλασσαν)απόσταση είναι εκατό στάδια, και από το λιμάνι της Βούλιδας ως την πόλη βούλι η κατά ξηράν οδός υπολογίζομε πώς είναι περίπου εφτά στάδια. Σ’αυτό το μέρος κατεβαίνει στη θάλασσα και ένας χείμαρρος που οι ντόπιοι τον ονομάζουν Ηράκλειον.Η Βούλις βρίσκεται σε ύψωμα και όσοι πηγαίνουν δια θαλάσσης από την Αντίκυρα στο Λέχαιο της Κορίνθου την παραπλέουν, οι εδώ άνθρωποι, περισσότεροι από τους μισούς ,είναι αλιείς οστράκων πορφύρας απ’ όπου βγαίνει η βαφή πορφύρα. Κατασκευές πολύ θαυμαστές στη Βούλι δεν υπάρχουν, μεταξύ των άλλων είναι ένα ιερό της Άρτεμης και ένα άλλο του Διονύσου, τα λατρευτικά αγάλματα είναι κατασκευασμένα από ξύλο ,δεν μπορέσαμε όμως να εξακριβώσουμε τίνος έργα ήταν.

Το θεό που οι βούλιοι τιμούν περισσότερο τον λένε Μέγιστον και το όνομα είναι κατά την γνώμη μου μια επίκληση του Δία. Οι βούλιοι έχουν και μια πηγή ονομαζόμενη Σαύνιο.

Ιερό Ηρακλή/Πόντζια

‘’ Ες δε το όρος το Λαφύστιον και ές του Διός του λαφυστίου το τέμενοςείσιν έκ Κορωνείας στάδιοι μάλιστα είκοσι.Λίθου μέν το άγαλμα εστίν .Αθάμαντος δε θύειν Φρίξον και Έλλην ενταύθα μέλλοντος πεμφθήναι κριόν τοίς παισί φασιν υπό Διός έχοντα το έριον χρυσούν,και αποδράναι σφάς επί του κριού τούτου.Ανωτέρω δε έστιν Ηρακλής χάροψ επίκλησιν ενταύθα δε οί βοιωτοί λέγουσιν αναβήναι τον Ηρακλέα άγοντα του Άδου τον κύνα.Έκ δε Λαφυστίου κατιόντι ες της ιτωνίας Αθηνάς το ιερόν ποταμός έστι Φάλαρος ές την Κηφισίδα εκδιδούς λίμνην.,, Από την Κορώνεια ως το Λαφύστιο όρος και το τέμενος του λαφύστιου Δία είναι είκοσι περίπου στάδια. Το λατρευτικό άγαλμα είναι λίθινο .Κατά την παράδοση όταν ο Αθάμας επρόκειτο να θυσιάσει εδώ το Φρίξο και την Έλλη, ο Δίας έστειλε για τα παιδιά ένα κριάρι χρυσόμαλλο και τα παιδιά απέδρασαν πάνω στο κριάρι αυτό.
Ω Πιό πάνω είναι ο Ηρακλής που επονομάζεται χάροψ, οι βοιωτοί λένε πως αυτού ο Ηρακλής ανέβηκε από τον Άδη φέρνοντας μαζί του το σκυλί του Άδη. Κατηφορίζοντας κανείς από το Λαφύστιο προς το ιερό της ιτωνίας Αθηνάς συναντάει ένα ποτάμι Φάλαρο, που χύνεται στην Κηφισίδα λίμνη.
Ω Η ακριβής θέση του χαροπείου της Κορώνειας δεν έχει ακόμα προσδιοριστεί με επιγραφικό εύρημα. Βρίσκονταν ασφαλώς στην επικράτεια της Κορώνειας την οποία μόνο από της & 6 εγκαταλείπει ο Παυσανίας .Η καταλληλότερη θέση στην αναφερόμενη απόσταση ,για την δημιουργία ενός ιερού αυτού του είδους είναι του μοναστηριού των Ταξιαρχών του χωριού Αγία Τριάδα με τη μεγάλη πηγή στη σκιά πολλών δένδρων. Το εκκλησάκι των Ταξιαρχών που πρέπει να κατέχει τη θέση ενός αρχαίου ναΐσκου του Χάροπα ,απέχει μόνο μερικές δεκάδες μέτρων από το πλούσιο κεφαλάρι που μπορούσε να θεωρείται ως το στόμιο του κάτω κόσμου, από όπου βγήκε ο χάροψ Ηρακλής φέρνοντας μαζί του τον Κέρβερο ,όπως λέει ο Παυσανίας. Μεταξύ του ναού και του ρέματος που σχηματίζεται από την πηγή ,βρίσκεται η πολύ χρήσιμη στο αρχαίο ιερό στοά που ανέσκαψε ο Θ. Σπυρόπουλος

  • Επόμενη σελίδα >>>